Innowacje pedagogiczne

Ratuję życie, bezpiecznie żyję

Tytuł innowacji: „Ratuję życie, bezpiecznie żyję”

Autor innowacji:  mgr Romualda Chrobot, nauczycielka edukacji wczesnoszkolnej; mgr Marzena Frankiewicz, nauczycielka języka polskiego; mgr Edyta Głód, nauczycielka matematyki i techniki

Miejsce realizacji: Szkoła Podstawowa w Rozdrażewie

Planowany termin realizacji innowacji: 1.09.2015 – 30.06.2016

Wstęp i uzasadnienie potrzeby wprowadzenia innowacji

Niemal codziennie możemy usłyszeć w mediach o różnych niebezpiecznych sytuacjach,  rodzajach wypadków, urazach, zatruciach w domach, w najbliższym otoczeniu miejsca zamieszkania czy w szkołach.

Każdy z nas , czy to małe dziecko czy dorosły człowiek, może stać się świadkiem wypadku czy nieszczęśliwego zdarzenia, w wyniku którego może być zagrożone czyjeś zdrowie lub życie. Co w takich sytuacjach podpowiada nam rozum? Oczywiście, aby nieść pomoc. Ale aby komuś pomóc, trzeba wiedzieć, jak to zrobić, jak się zachować.

Dzieci już od najmłodszych lat życia uczestniczą w różnych sytuacjach, nie zdając sobie sprawy z grożących im niebezpieczeństw i skutków nieszczęśliwych wypadków. Warto byłoby więc podjąć działania w celu wyposażenia  uczniów w elementarne podstawy wiedzy o zachowaniu się w sytuacjach niebezpiecznych dla ich zdrowia i życia oraz umiejętności udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach. Ważne jest aby dzieci potrafiły uchronić swoje życie i zdrowie, a w przyszłości stały się rozsądnymi młodymi ludźmi. Myślimy, że takie zajęcia z edukacji bezpieczeństwa i pierwszej pomocy powinny się rozpoczynać już od najmłodszych lat życia, bo nawet dzieci mogą służyć pomocą w nagłych wypadkach i pobudzać dorosłych do aktywności w tym zakresie.

Szkoła, jako instytucja w której dziecko na co dzień przebywa, ma możliwość wyrobienia określonych postaw i umiejętności w kontaktach z innymi ludźmi. Charakteryzująca dzieci w wieku wczesnoszkolnym aktywność, ciekawość wszystkiego i skłonność do naśladownictwa a także wrażliwość emocjonalna, stwarzają korzystne warunki do osiągnięcia  zamierzonych działań. 

W szkole, w której pracujemy działa koło PCK, którym opiekuje się pielęgniarka szkolna. Jeszcze nie tak dawno organizowane były przez nią szkolenia i olimpiady z pierwszej pomocy przedmedycznej na wszystkich etapach edukacyjnych, do których przygotowywałyśmy swoich uczniów i które cieszyły się dużym zainteresowaniem. Niestety zajęcia tego typu powadzone są w mniejszym wymiarze godzin, a dobrze byłoby poszerzyć ich zakres działań i dać uczniom szansę na rozwijanie zainteresowań tą problematyką, by mogli poznać zasady udzielania pomocy w różnych sytuacjach.

 W szkole, corocznie odbywają się półkolonie letnie dla klas 1-3. W programie ubiegłorocznych półkolonii, wśród różnorodnych zajęć, były również zajęcia z pierwszej pomocy. Dzieci biorące udział w tych zajęciach z wielkim zainteresowaniem obserwowały a następnie wykonywały czynności prowadzące do ratowania życia. Z relacji rodziców uczniów słyszałyśmy o wielkim zadowoleniu wśród dzieci, które opowiadały w domach, w jak ważnych zajęciach uczestniczyły i jak dumne były z tego, co robiły i czego się nauczyły. 

Niedawno też w szkole pojawiło się pismo Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy, która przeprowadziła ankietę internetową, z której wynika, że rodzice w 100% popierają naukę pierwszej pomocy w szkołach podstawowych. Do pisma dołączone były deklaracje w sprawie wprowadzenia obowiązku nauki pierwszej pomocy w szkołach podstawowych. Deklaracje zostały przedstawione przez nauczycieli klas 1-3 na zebraniach klasowych i podpisane przez wszystkich obecnych rodziców.

Powyższe działania zainspirowały nas i utwierdziły w przekonaniu do napisania programu innowacji, której treści dotyczyłyby ratowania życia i edukacji bezpieczeństwa. Bo przecież głównym zadaniem szkoły, również edukacji wczesnoszkolnej, jest między innymi przygotowanie młodego człowieka do życia, tzn. sytuacji, w których się znajduje lub może się znaleźć.

Jesteśmy zdania, że szkoła, w której pracujemy sprzyja wdrożeniu innowacji. Placówka posiada wykwalifikowaną kadrę nauczycielską, która została przeszkolona z zakresu pierwszej pomocy oraz posiada nauczycieli instruktorów, którzy mogą szkolić innych w tym zakresie. Ponadto szkoła została wyposażona w otrzymany od Fundacji WOŚP, niezbędny sprzęt dydaktyczny do prowadzenia  zajęć pierwszej pomocy. Są to fantomy, płyty CD, książeczki czy telefony tekturowe.

Rodzaj innowacji: organizacyjno-metodyczna

Opis innowacji

Innowacja została opracowana zgodnie z nową podstawą programową dla edukacji wczesnoszkolnej oraz do programu nauczania edukacji wczesnoszkolnej autorstwa J. Brzózki, K. Harmak, K. Izbińskiej, A. Jesiochy, W. Wenty pt. „Program edukacji wczesnoszkolnej”, wydawnictwa WSIP, Warszawa 2012, oraz poszerzona o treści spoza podstawy programowej.

Innowacja  jest przeznaczona dla uczniów klas 1-3 pierwszego etapu edukacyjnego, a w szczególności dla trzecioklasistów, którzy po zajęciach oczekują w świetlicy szkolnej na rodziców lub autobus szkolny. Udział w zajęciach jest dobrowolny.

Realizowane na spotkaniach  zagadnienia połączą teorię z praktyką, pozwolą przygotować dzieci do racjonalnych zachowań w obliczu różnych zagrożeń, do niesienia i udzielania  pomocy osobom poszkodowanym w wypadkach. Dzieci poznają zasady zachowania bezpieczeństwa w domu, w  szkole, na ulicy, podczas wakacji po to, by wdrożyć odpowiednie postępowanie w sytuacjach zagrożenia życia. Nabędą i utrwalą praktyczne umiejętności udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym w realnych sytuacjach.

Zajęcia będą odbywać się w ramach zajęć pozalekcyjnych realizowanych w ramach godzin wynikających z art.42 pkt2 ust.2 KN – po 1 godzinie co dwa tygodnie, w sali lekcyjnej lub sali zabaw.

W celu właściwego przygotowania zajęć pod względem merytorycznym i metodycznym w realizacji programu wezmą udział: nauczyciele- instruktorzy, autorzy programu- realizatorzy, którzy będą korzystać ze wsparcia dyplomowanej, środowiskowej pielęgniarki szkolnej i policji.

Cele innowacji:

  • zdobycie wiedzy i umiejętności w zakresie udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej,
  • kształtowanie świadomości i postaw sprzyjających bezpieczeństwu własnemu i innych. 

Cele szczegółowe:

  • kształtowanie umiejętności dbania o zdrowie i bezpieczeństwo swoje i innych,
  • poznanie podstawowych pojęć z zakresu ratownictwa,
  • poznanie zasad udzielania pierwszej pomocy w sytuacjach zagrożenia zdrowia lub życia,
  • nabycie umiejętności niezbędnych przy udzielaniu pierwszej pomocy,
  • podniesienie poziomu wiedzy na temat zasad bezpieczeństwa i wdrażanie ich stosowania w różnych sytuacjach,
  • kształtowanie umiejętności rozpoznawania sytuacji zagrażających bezpieczeństwu zdrowia i życia,
  • kształtowanie umiejętności szybkiego reagowania w sytuacjach trudnych,
  • wdrażanie bezpiecznych zachowań na drodze, w czasie gier i zabaw letnich i zimowych, podczas pożaru, w czasie spotkania z nieznajomym, podczas korzystania z prądu, czy w obecności obcych psów,
  • kształtowanie gotowości niesienia pomocy innym.
  • wyrabianie umiejętności współdziałania w grupie,
  • ciekawe i pożyteczne spędzenie wolnego czasu.

Spodziewane efekty:

  1. dla szkoły
    • wzbogacenie oferty edukacyjnej szkoły,
    • uatrakcyjnienie zajęć pozalekcyjnych,
    • budowanie pozytywnego wizerunku szkoły wśród dzieci i rodziców jako placówki dbającej o rozwój swoich wychowanków,
    • podniesienie jakości pracy szkoły,
  2. dla uczniów
    • zwiększenie zainteresowania niesieniem pomocy potrzebującym,
    • zwiększenie zainteresowania ratownictwem i bezpieczeństwem własnym i innych,
    • przygotowanie uczniów do racjonalnych zachowań w obliczu różnych zagrożeń,
    • ukształtowanie właściwych postaw, odpowiedzialności za zdrowie i bezpieczeństwo własne i innych,
    • rozwój myślenia przyczynowo- skutkowego,
    • umiejętność współpracy w grupie.

Sposoby ewaluacji

Ewaluacja jest zaplanowanym działaniem sprawdzającym, dzięki któremu można przekonać się, w jakim stopniu zostały osiągnięte zakładane przez nauczyciela cele, czy metody i formy aktywności były skuteczne. Ewaluacja będzie prowadzona na bieżąco. W tym celu posłużymy się:

  • obserwacją zachowania i zaangażowania uczniów na zajęciach,
  • ankietami skierowanymi do dzieci i rodziców (po zakończeniu programu innowacji),
  • testem wiadomości z zakresu udzielania pomocy i bezpiecznego zachowania się w wybranych sytuacjach (przed rozpoczęciem i po zakończeniu innowacji).

Po analizie wyników ewaluacji Rada Pedagogiczna i Dyrektor szkoły dokona oceny przydatności wprowadzonych zmian. 

Metody  i formy pracy

W realizacji programu wykorzystuje się różnorodne metody i formy, aby umożliwić uczniom aktywne doświadczanie i możliwość przeżywania tego co jest tematem zajęć.  W edukacji wczesnoszkolnej wskazane jest łączenie ze sobą różnych form aktywności dziecka: przyswajanie i odkrywanie nowych wiadomości, przeżywanie i działanie. Aby osiągnąć zamierzone cele należy stworzyć odpowiednie warunki nauczania: ciekawe sytuacje problemowe, zorganizować  spotkania i zajęcia z różnymi ludźmi- praktykami w zakresie udzielania pierwszej pomocy i ratownictwa oraz bezpieczeństwa. 

W realizacji programu wykorzystane zostaną: pogadanki z pielęgniarką, policjantem, instruktorem pierwszej pomocy, pokazy, ćwiczenia praktyczne, obserwacje, dramy, burza mózgów, gry dydaktyczne, zabawy inscenizowane, filmiki, metody aktywizujące. Planowane są też zajęcia w terenie. 

W trakcie realizacji programu stosowane będą formy pracy indywidualnej, grupowej i zbiorowej. 

Program innowacji z zakresu pierwszej pomocy
i bezpieczeństwa w edukacji wczesnoszkolnej
pt. „Ratuję życie, bezpiecznie żyję”

Realizacja programu polegać będzie na przygotowaniu i przeprowadzeniu raz na dwa tygodnie zajęć z programu „Ratuję życie, bezpiecznie żyję”

Treści edukacyjne programu i przewidywane osiągnięcia uczniów:

  1. „Wypadek. Co robić? Zachowanie się w miejscu wypadku.”

    Uczeń:
     
    • wykazuje gotowość niesienia pomocy
    • wie, że nie należy wpadać w panikę a powinno się starać opanować emocje
    • ocenia stan poszkodowanego
    • pamięta o zapewnieniu bezpieczeństwa osobie poszkodowanej i własnej
    • potrafi wskazać przedmioty, które są niebezpieczne
  2. „Wezwanie pomocy na miejsce wypadku.”

    Uczeń:
    • potrafi ocenić sytuację i stan poszkodowanego
    • potrafi przeprowadzić rozmowę telefoniczną z dyspozytorem pogotowia udzielając najważniejszych informacji
    • zna numer pogotowia ratunkowego i inne telefony alarmowe
    • posiada umiejętność korzystania z telefonów alarmowych
    • rozumie, że udzielenie pierwszej pomocy daje szansę przeżycia wypadku
    • potrafi udzielić właściwej pomocy poszkodowanemu: zastosować metodę „w.s.c.” (widzę, słyszę, czuję) oraz go uspokoić
  3. „Apteczka pierwszej pomocy.”

    Uczeń:
    • wie, co znajduje się w apteczce pierwszej pomocy
    • wymienia podstawowe wyposażenie apteczki, wie do czego służą opatrunki, bandaże, plastry, chusty trójkątne
    • potrafi opatrzyć niewielkie skaleczenie
    • potrafi właściwie zastosować odpowiednie środki lecznicze znajdujące się w apteczce pierwszej pomocy
  4. „Pozycja boczna ustalona.”

    Uczeń:
    • wie, co to jest pozycja boczna ustalona i kiedy się ją stosuje
    • potrafi ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej
    • wie, że należy kontrolować oddech poszkodowanego w pozycji bocznej
    • wie, że należy okryć poszkodowanego, jeśli jest taka możliwość
  5. „Oddechy ratownicze, uciskanie klatki piersiowej.”

    Uczeń:
    • potrafi ocenić, czy u poszkodowanego jest zachowany oddech
    • potrafi samodzielnie udrożnić drogi oddechowe
    • wie, że oddechy należy wykonywać spokojnie i powoli
    • potrafi prawidłowo odnaleźć miejsce ucisku
    • wie, że ucisk należy wykonywać mocno i szybko
    • wie, że oddechy ratownicze i uciskanie klatki piersiowej można ćwiczyć tylko na manekinie
  6. „Krwawiący nos.”

    Uczeń:
    • wie, jak należy uspokoić i pocieszyć poszkodowanego
    • zna przyczyny (najczęściej występujące) krwawienia z nosa
    • wie, że poszkodowany przy pomocy chustki powinien lekko ucisnąć sobie listki nosa i oddychać ustami
    • wie, gdzie należy przyłożyć zimny okład celem zmniejszenia krwawienia
    • rozumie, że kontakt z krwią poszkodowanego jest niebezpieczny i należy go unikać
  7. „Łańcuch przeżycia."

    Uczeń:
    • potrafi powiedzieć, co to jest łańcuch przeżycia
    • potrafi wymienić wszystkie czynności, które składają się na łańcuch
    • wie, które czynności wchodzące w skład łańcucha może wykonać samodzielnie
    • wie, że dwa pierwsze ogniwa mogą ocalić poszkodowanego
    • pamięta o szybkim wezwaniu pomocy
  8. „Oparzenia.”

    Uczeń:
    • zna rodzaje oparzeń
    • wie, że słońce, gorące płyny, ogień, fajerwerki mogą być przyczyną poparzeń
    • wie, jak należy pomóc poszkodowanemu, który się poparzył
    • rozumie potrzebę przykrycia po schłodzeniu oparzonego miejsca gazą
    • rozumie potrzebę wezwania na pomoc osoby dorosłe
    • rozsądnie korzysta z kąpieli słonecznych
    • stosuje nakrycie głowy i kremy z filtrem UV
  9. „Zatrucia.”

    Uczeń:
    • zna przyczyny zatruć
    • jest ostrożny i rozważny w kontaktach z lekami i środkami chemicznymi
    • rozpoznaje podstawowe symbole przedstawiające substancje trujące
    • wie, że należy powiadomić dorosłych lub pogotowie ratunkowe, gdy podejrzewa zatrucie
  10. „Złamania.”

    Uczeń:
    • wie, jakie są objawy złamań 
    • wie, jak należy unieruchomić złamaną kończynę
    • wie, że nie wolno ściągać obuwia ze złamanej kończyny (but rozsznurować)
    • wie, dlaczego nie można poruszać złamaną kończyną
    • potrafi wykorzystać chustę trójkątną i folie termiczną (koc ratunkowy)
    • umie wezwać pomoc, potrafi uspokoić poszkodowanego
  11. „Pożar.”

    Uczeń:
    • zna przyczyny powstawania pożarów
    • zna zagrożenia dla zdrowia i życia w czasie pożaru i wie, jak ich unikać
    • zna drogę ewakuacyjną i oznaczające ją symbole
    • potrafi posłużyć się telefonem i wezwać straż pożarną
    • wie, jak opuszczać palący się teren
    • wie, jak właściwie zachować się podczas pożaru w domu, stara się pomóc innym
    • uświadamia sobie, że nie wszystko gasi się wodą
  12. „Jazda na rowerze.”

    Uczeń:
    • uświadamia sobie zagrożenia wynikające z nieużywania kasków podczas jazdy rowerem
    • zna skutki upadku w czasie jazdy rowerem
    • potrafi stworzyć kodeks rowerzysty wraz z zakazami i zasadami bezpiecznej jazdy rowerem
  13. „Nieznajomy.”

    Uczeń:
    • jest świadomy zagrożeń płynących ze strony obcych osób
    • wie, jak właściwie zachować się w niebezpiecznej sytuacji
  14. „Uwaga prąd.”

    Uczeń:
    • wie, czym jest elektryczność i jakie korzyści płyną z jej używania
    • jest świadomy, jakie zagrożenia ze sobą niesie elektryczność
    • wie, jak bezpiecznie korzystać z prądu
    • wie, jak reagować, gdy jest świadkiem porażenia prądem
  15. „Bezpieczne poruszanie się po drodze.”

    Uczeń:
    • zna zasady przechodzenia przez jezdnię oraz poruszania się po drodze
    • rozpoznaje najczęściej spotykane znaki drogowe
    • potrafi korzystać z pobocza drogi w przypadku braku chodnika
    • wie, że należy chodzić lewą stroną drogi
    • potrafi ostrożnie poruszać się po ulicy, zwłaszcza na niebezpiecznych odcinkach i skrzyżowaniach
  16. „Bezpiecznie z odblaskiem.”

    Uczeń:
    • dostrzega ważność umieszczania znaków odblaskowych na ubraniu i tornistrze
    • jako użytkownik drogi nie stanowi zagrożenia dla siebie i innych
    • przewiduje, jakie mogą być skutki poruszania się na drodze w okresie jesienno- zimowym, gdy widoczność jest znacznie ograniczona
    • potrafi zaprojektować własny odblask 
  17. „Bezpiecznie na wakacjach”

    Uczeń:
    • zna zasady bezpieczeństwa obowiązujące w miejscach letniego wypoczynku nad wodą
    • wie, jak właściwie korzystać z kąpieli słonecznych
    • potrafi ułożyć kodeks bezpiecznego pływaka
    • dba o bezpieczeństwo własne i innych podczas wakacyjnych podróży
    • potrafi wskazać zagrożenia na jakie może natrafić podczas wakacji i sposoby ich unikania
  18. „Bezpieczne gry i zabawy zimowe.”

    Uczeń:
    • zna najważniejsze zasady dotyczące bezpiecznych zabaw zimowych
    • potrafi przygotować regulamin bezpiecznych ferii
    • dba o bezpieczeństwo swoje i innych podczas zimowych zabaw
    • unika zagrożeń, jakie czekają podczas zabaw zimą
  19. „Używkom mówimy NIE.”

    Uczeń:
    • potrafi wymienić przyczyny sięgania po używki przez dzieci
    • jest świadomy niebezpieczeństw, jakie niosą ze sobą uzależnienia
    • potrafi być asertywny i radzić sobie w trudnych sytuacjach
  20. „Mój przyjaciel pies.”

    Uczeń:
    • wie, jak właściwie opiekować się czworonogiem
    • zna zasady bezpiecznego zachowania się w obecności obcych psów
    • zna sposoby ochrony przed atakującym psem (pozycja żółwia)
    • potrafi ułożyć kodeks zachowania się w obecności psów

Po zrealizowaniu programu uczniowie powinni:

  • znać numery telefonów alarmowych,
  • właściwie oceniać stan poszkodowanego i sytuację w miejscu wypadku,
  • właściwie zachowywać się i umieć radzić sobie w trudnych, nietypowych sytuacjach,
  • dbać o bezpieczeństwo swoje i innych,
  • wezwać pomoc przez telefon w wypadku zagrożenia życia,
  • znać środki pierwszej pomocy,
  • ustalić, jakie są obrażenia poszkodowanego,
  • umieć ułożyć poszkodowanego w pozycji bocznej ustalonej,
  • wiedzieć, jak ułożyć poszkodowanego przed wykonaniem resuscytacji krążeniowo – oddechowej (liczba oddechów i uciśnięć),
  • prawidłowo wykonywać oddechy ratownicze,
  • na miejscu wypadku działać według ustalonej kolejności,
  • tamować krwawienie z nosa,
  • opatrywać niewielkie rany, skaleczenia różnymi środkami,
  • znać rodzaje oparzeń,
  • rozsądnie korzystać z kąpieli słonecznych,
  • znać symbole substancji trujących,
  • unieruchomić złamaną kończynę,
  • znać drogę ewakuacyjną i oznaczające ją symbole w szkole,
  • znać ogólne zasady postępowania w przypadku oparzeń,
  • właściwie zachowywać się w sytuacjach zagrożenia, takich jak: pożar, wypadek, spotkanie z nieznajomym , porażenie prądem,
  • używać kasku podczas jazdy rowerem,
  • stosować w praktyce zasady przechodzenia przez jezdnię,
  • znać znaczenie najczęściej spotykanych znaków drogowych,
  • poruszać się lewą stroną drogi w przypadku braku chodnika,
  • posiadać znaczek odblaskowy i nosić go poruszając się po drogach,
  • bezpiecznie korzystać z prądu,
  • prawidłowo i bezpiecznie zachowywać się w czasie gier i zabaw,
  • zachowywać się asertywnie,
  • być świadomym niebezpieczeństw, jakie niosą uzależnienia
  • zachowywać ostrożność wobec zwierząt

Bibliografia

  1. M. A. Buchfelder  „Podręcznik pierwszej pomocy” PZWL, Warszawa 2011 
  2. Janko von Ribbeck „Natychmiastowa pomoc w nagłych wypadkach dzieci”, Media Rodzina 2010
  3. K. Kruszko „Pedagogiczne aspekty bezpieczeństwa dzieci w wieku wczesnoszkolnym”, Lublin 2010
  4. I. Krzyżowska „Aktywizujące metody i techniki w edukacji wczesnoszkolnej”, Suwałki 2000
  5. Program profilaktyki i zapobiegania skutkom oparzeń dla klas 1-6 szkoły podstawowej „Żyj bezpiecznie” przygotowany przez Procter& Gamble
  6. M. Stebelski „Mały ratowniczek”
  7. Życie Szkoły , wybrane numery z rocznika 2013, 2014
  8. E. Odachowska „Prowadzenie zajęć z zakresu udzielania pierwszej pomocy przedmedycznej – poradnik metodyczny dla nauczycieli klas 1-3”

 

 

UWAGA! Nasza strona używa plików cookies oraz podobnych technologii.

Brak zmiany ustawień przeglądarki oznacza zgodę na to. Czytaj więcej…

Rozumiem